Παντοδάπαισι μεμειχμένα χροίαισιν 24

! * ! ΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΣ ΤΗ ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ! * !

 

Ένα ελάχιστο σχόλιο για την ποιητική συλλογή του Παύλου Μπαλλίνη, «Η Πέτρα» [ποιήματα 2016-2018], εκδόσεις Στάμου, Αθήνα, Μάιος 2019

 

Ημερολογιακές καταγραφές μιας πτώσης. Στίχοι ξεριζωμένοι απ’ τους χορταριασμένους δρόμους μιας αδυσώπητης κι άσπλαχνης πόλης, που δεν υπάρχει πουθενά. Κι όμως, μία βαλίτσα και οι βιτρίνες ενός διαμπερούς καφενέ παρατηρούν τον θάνατο μίας ζωής που επενδύθηκε με νοικοκυροσύνη. Στροφές ενός σύγχρονου λυρισμού, μ’ αναγωγές σ’ εκείνους τους «επαναστάτες» ποιητές του 7^ου π. Χ. αιώνα που τόλμησαν να μιλήσουν αλογόκριτα για την προσωπική τους ζωή, παραμερίζοντας την παραχάραξη της παντοκρατορίας του έπους. Ποιήματα μιας συντριβής, βαθιά ανθρώπινα, που τραγουδούν ως σήμαντρα την πληγή, το μαχαίρι και την πέτρα.

 

Κώστας Ρεούσης

Λευκωσία, Αύγουστος 2020

Κριτικές 18

Σωτήρης Παστάκας

 

ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΟΜΙΛΟΥΝΤΩΝ ΟΛΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

 

Ο Κώστας Ρεούσης συμπληρώνει σήμερα μισό αιώνα ζωής. Una vita allo sbaraglio, όπως οφείλει να είναι η ζωή των ποιητών. Πενήντα χρόνια κομμάτια. Θρύψαλα. Τα «Σμπαράλια» [Ένα ποίημα σε 12 Ώρες & 3 Φωνές] είχε κυκλοφορήσει από τις εκδ. Αιγαίον/Κουκκίδα, Λευκωσία/Αθήνα, το 2018, κι η δεύτερη οριστική έκδοση αναμένεται μέσα στο ’20. Εδώ ο ένθεος ποιητής Ρεούσης δραματοποιεί επί σκηνής το λογικό, το άλογο και το παράλογο ισοφαρίζοντας τα πενήντα στρογγυλά χρόνια της ζωής του, στη γλώσσα των ομιλούντων συναισθημάτων σε μια αριστοτεχνικής υφής παράσταση. Έτσι, από ολίσθημα σε ολίσθημα περνούμε από την επίσημη εκφορά του λόγου, στη φωνή της συνείδησης που την ακούμε μέσα από τις παρενθέσεις, και την παραληρητική φωνή που υψώνεται ως μόνη απάντηση σε έναν κόσμο που έγινε υπερρεαλιστικός πέραν κάθε ποιητικής φιλοδοξίας ώστε να χρειάζεται άλλα γλωσσικά εργαλεία για να αποτυπωθεί η απόλυτη ένδεια νοήματος και η διάλυση των ανθρώπινων σχέσεων, των οποίων είμαστε μάρτυρες όλοι μας. Στη μοναδική γλώσσα των ομιλούντων συναισθημάτων.

Παραθέτω τη «Δέκατη Ώρα»:

ήττα ψυχής κουρέλι

κυρίευε

το λιγοστό του

σώμα

ενώ ο χρόνος αρμός

έσβηνε την αντοχή

μες σε σακούλες

σκουπιδιών

βημάτιζε περιττός

την ακεραιότητα

χρέους

αριθμού

έρωτος κι

αγάπης

πλυσταριό

 

(η σισύφεια σφαίρα

εισέρχεται

ή

μια χαρακιά

στις φλέβες

παλεύει

ανίκανη

να εκπληρώσει)

 

κομμάτιασε χρόνια φυλακισμένος τόσα τον άνθρωπο που μακέλευε αιώνες τη βιαιότητα της σκέψης άρρωστος ανήκεστος αδάμαστος καταρρέων οργανισμός ανόργανου ήχου πεισματικά ιστοριολογούσε τον αντίλογο της αδιαφορίας των βλοσυρών δικαίως βλεμμάτων

 

 

Πρώτη δημοσίευση: Διαδικτυακό λογοτεχνικό περιοδικό «Εξιτήριον», Δευτέρα 27 Ιουλίου 2020.

Παντοδάπαισι μεμειχμένα χροίαισιν 23

Ο ποιητής Κώστας Ρεούσης σε ηλικία περίπου 3 ή 4 χρονών (1973 ή 1974), φωτογραφία διαβατηρίου

 

ΚΩΣΤΑΣ ΡΕΟΥΣΗΣ

 

ΠΕΝΗΝΤΑ

 

μνήμη Οδυσσέα Ελύτη

 

Η ποίηση είναι κτήση δεν είναι κατάκτηση. Έτσι, παράλληλα, κτίζεις εντός κι ό,τι έχει προηγηθεί. Καθώς με το πέρασμα των δεκαετιών γκρεμίζεις ή συντηρείς τα δομικά υλικά που συνταίριαξαν τους αρμούς, δεν εξοβελίζεις τον εφιάλτη και δεν δεξιώνεσαι το όνειρο. Το σώμα απορροφά και τους πιο ανεπαίσθητους κραδασμούς, πόσω μάλλον το σεισμό που αν λειτουργήσει η πίστη και συμβεί χαράσσεις την ψυχή μες στις ωδίνες ενός αρχέγονου τοκετού. Ενώ ο κρατήρας εξακολουθεί να εκτοξεύει μύδρους και το μάγμα να ρέει πυριγενές, αναδύεται η δεύτερη και η τρίτη υπόσταση του κόσμου όπου η εξήγηση ή η μετάφρασή του είναι, αλίμονο, η συνήθεια που οδηγεί στη μίζερη εγκαθίδρυση της απομάκρυνσης από το ανθρώπινο ή από το θεϊκό στοιχείο της ύπαρξης και της συνέχειας του είδους σε εξελιγμένη μορφή. Να ανταμώσεις θάνατο έρχεσαι, οπόταν αφήστε με να καγχάσω. Αντίκρισα, βίωσα, αγκάλιασα, τραπέζωσα κι απώθησα το εξόδιο όταν σκάλισα το … «αν δε σου βγει η ψυχή ποιήματα μην περιμένεις». Συνελόντι ειπείν: αρχέτυπος Έλλην ιχνηλάτης ποιητής κι ακάθιστος ορθοδόξων μυστικός ασυρματιστής, σε γράμμα ρίζας ιαπετικής με σκοτεινού ετύμου έλευση κι αραξοβόλι Κύπρος.

 

Λευκωσία, καλοκαίρι 2020

 

Πρώτη δημοσίευση: Διαδικτυακό λογοτεχνικό περιοδικό «Εξιτήριον», Δευτέρα 27 Ιουλίου 2020.

Κριτικές 17

Εκδόσεις Τυφλόμυγα, Αθήνα, Μάιος 2019

Στην εποχή του κορονοϊού η ποίηση αντιστέκεται ακόμη. Έλαβα τον συλλογικό τόμο «εν καμίνω» (εκδόσεις Τυφλόμυγα, Αθήνα, Μάιος 2019), που υπογράφουν οι τέσσερις «συνένοχοι», Κώστας Ρεούσης, Μπάμπης Λάσκαρις, Larry Cool και Παναγιώτης Θανασούλης. Θα σταθώ όμως στην περίπτωση του Κώστα Ρεούση επειδή επιχειρεί μία πολύ ενδιαφέρουσα, κατά τη γνώμη μου, σύζευξη: τη σύζευξη της υπερρεαλιστικής τεχνοτροπίας με την αισθητική ατμόσφαιρα και το κλίμα παρακμής του Μεσοπολέμου. Το αποτέλεσμα είναι έντεκα υψηλής έντασης και θερμοκρασίας ποιήματα, που απαρτίζουν τη συλλογή «Ξεκούρδιστος λυγμός» και που αξίζει να τα διαβάσετε δίχως άλλο!

Σωτήρης Τριβιζάς, 13 Μαρτίου 2020

Βιβλία 11

Εκδόσεις Τυφλόμυγα, Αθήνα, Μάιος 2019

Παντοδάπαισι μεμειχμένα χροίασιν 22

ΔΗΛΩΣΗ

ΓΙΑ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΝΩ ΑΡΧΙΖΟΝΤΑΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ «ΔΕΚΑΤΑ» ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ (sic) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Καλέστηκα να συμμετέχω, ζήτησα να πληρωθώ για να τους εμπιστευτώ ανέκδοτη εργασία μου, ευγενέστατα ο κύριος Κώστας Χατζηαντωνίου έκρινε εύλογη την απαίτησή μου αλλά τα οικονομικά του περιοδικού και η πάγια πρακτική των εν Ελλάδι λογοτεχνικών εντύπων που με την πρόφαση της προώθησης-δημοσιοποίησης του όποιου πνευματικού κάματου, αρνούνται την αμοιβή στους εργάτες της γραφής, ενώ στις Η.Π.Α. (όπου υπηρέτησε ο κύριος Ντίνος Σιώτης στο διπλωματικό σώμα δεκαετίες, στη Βοστόνη εάν δεν κάνω λάθος) και αλλού εξυπακούεται η απόδοση «αποζημίωσης», με οδήγησαν στην άρνηση.

Όπως και να έχει, πέραν των παραπάνω, αν και ζω ανάμεσα στους συμπατριώτες μου μόνιμα κι αμετακίνητα στο νησί εδώ και δύο δεκαετίες κι έχω συναναστραφεί τα πλείστα ονόματα που συμμετέχουν στο αφιέρωμα και παρακολουθήσει από τα φοιτητικά μου χρόνια στην Αθήνα πολλούς (αν όχι όλους) που δε γνωριζόμαστε προσωπικά, δηλώνω πως δεν έχω πλέον ανάγκη το διάλογο μαζί τους. Ποιον διάλογο, δηλαδή: Τίποτα δε μου πρόσφεραν χρόνια τώρα που τους συνδιαλέγομαι, ενώ αντίθετα εγώ κόμισα –αφθόνιος ερχόμενος– το κέρας της Αμάλθειας. Αλλά… «στου κουφού την πόρτα», παραλλάσω τη λαϊκή σοφία, «πάρτη την πόρτα και φύγε».  

Ο μόνος ποιητής (και καταργώ εντός μου την άλλη, ναι σπουδαία, ιδιότητά του ως καθηγητή πανεπιστημίου και κορυφαίου μελετητή του Κ. Π. Καβάφη) που επικοινώνησα ουσιαστικά σε αμφίδρομη σχέση-επαφή, ήταν ο Μιχάλης Πιερής. Και γράφω «ήταν» διότι με τον ποιητή αυτόν ήρθα σε ρήξη που προκάλεσα εγώ, για λόγους που, αν μη τι άλλο, είμαι σίγουρος αναγνωρίζει-αντιλαμβάνεται κι ο ίδιος. Και παραμένει ο μοναδικός που δεν του επέστρεψα τα βιβλία τα οποία είχε την καλοσύνη να μου χαρίσει και κάποια να αγοράσω, και διατηρώ σ’ ένα ράφι της βιβλιοθήκης μου. Σε αντίθεση με κάποιους-κάποιες που τους τα έδωσα πίσω ή τα χάρισα αλλού. Είναι απ’ τον Θεό και την Τριαδικότητά του η Ποίηση, τα άλλα των ανθρώπων τ’ αφήνω στη μικρότητα έως μηδαμινότητα των υπάρξεών τους. Συνεχίζω να ζω, προς το παρόν, αναμεταξύ σας … εργαζόμενος για και με την ποίηση, όπως τάχτηκα – ορίστηκα – ορκίστηκα  εκ γενετής.

Κώστας Ρεούσης

Λευκωσία, Σάββατο 11 Μαΐου 2019

Σχόλια Πολιτισμικής Αντικατασκοπίας 5

Ο Έλλην της Κύπρου ποιητής, ιδρυτής της Υπερπραγματικής Φράξιας Λευκω©ίας (2005) και ταγματάρχης του Γραφείου Αντικατασκοπίας της (Α2), Κώστας Ρεούσης, αυτοαπαθανατίζεται στον υπαίθριο χώρο ενός εργοστασίου ή φυλακής και στρατοπέδου, Πέμπτη 9 Μαΐου 2019

Ο ΕΝΑΣ, ΣΕΣΗΜΑΣΜΕΝΟΣ ΑΠΟΔΗΜΟΣ, επισκέπτεται τη νήσο για εμπόριο εικαστικού σεξοτουρισμού με «κυρίες» περιωπής ή περί-οπής. Ο άλλος, πρωτομακρόστενος όπως έχει ονοματιστεί σ’ ένα μου ποίημα που υπάρχει στο «Ο Κρατήρας του Γέλιου μου» (εκδ. Φαρφουλάς, Αθήνα, Οκτώβριος 2009), εκτίθεται πάντα δυναμικά και σε τροχιά δημιουργικότατης εξέλιξης. Κι ο τρίτος –ο και καλά γκαλερίστας– αχαρακτήριστος. Η μόνιμη οσμή της μούχλας του εργοστασίου που έχω ξεσκατίσει, η επαφή με παλιούς γνωστούς που δε γουστάρω αλλά συνεχίζω να ζω ανάμεσά τους, το αλκοόλ, η κούραση της μέρας, η μανούρα της καρδιάς μου με μια γνωστή και μη εξαιρετέα μαντάμ κι η αφελής προσέγγιση της δράσης των Αιγύπτιων Υπερρεαλιστών (1939-1949) με σύγχυσαν. Η πλαστογραφία της συγκίνησης ανεβάζει το δείκτη στο χρηματιστήριο μιας εντόπιας καλλιτεχνικής καταισχύνης, ενώ ο ποιητής ως κατάσκοπος της εποχής και του βίου του, που είμαι, σφάζομαι ανισόρροπα μοναχός μου.

ΑΝΕΓΚΕΦΑΛΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΙ ΤΟΥΡΚΟΜΕΡΙΤΕΣ, οι κάτοικοι της Χώρας νήσου Κύπρου, συντηρούν ως κόρη οφθαλμού, το παραδόπιστο δόγμα της κτηνωδίας που προσκυνούν. Έχοντας συναναστραφεί ζωντόβολα –ακονισμένα στην ανομία του χρήματος και μόνο– απ’ όλες τις κοινωνικές τάξεις, η διαπίστωση οδηγεί στην αναισθησία της παρουσίας τους. Ο σύγχρονος πολιτισμός τους συγκεντρώνεται στην παρακμάζουσα αιχμή μιας επιφανειακής δημόσιας ασχετοσύνης αγεώργητων ψυχώσεων. Δεκαετίες τώρα μου έχουν δείξει, ολοφάνερα, πως λειτουργούν και ενεργούν ωσάν πουτάνες, με ή χωρίς νταβατζή, ενδεδυμένες τον ορισμό της αγενούς προσποιητά ευγένειας. Εγώ, καθυστέρησα ηθελημένα να τους πιστέψω μια κι εξακολουθώ να τους βλέπω, διεισδυτικά έως αντί κατασκοπευτικά, και φορές απλώς κοιτώ το μονίμως άδειο πορτοφόλι μου. Μπάσταρδος λαός και βιασμένος τόπος.

ΕΝΑ ΜΥΓΟΧΕΣΜΑ, ΜΙΑ ΚΟΜΠΟΓΙΑΝΝΙΤΙΣΣΑ ΙΑΤΡΟΣ –αφού αναγιώθηκε και γαλουχήθηκε στα και με τα σκέλια ενός τουρκόσπορου και καλυμμένα αγγλόφιλου έως προδότη τέως εκδότη-βιβλιοπώλη-ταβερνιάρη και κουμπάρου της– εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια κι ως συγγραφέας της πεζής γραφής, ήτοι οπής. Κάποια διηγήματα-αφηγήσεις, το πρώτο της βιβλίο (η εμπειρία, ουσιαστικά, της ψυχοθεραπείας της μ’ έναν ψυχίατρο ολκής της πρωτευούσης μακαρίτη), και μια νουβέλα όχι κακή, το δεύτερο παραλήρημα (λόγου διαστρεβλωμένα πατριωτικού και ύπουλα ανακριτικού των σκοτεινών και συμφεροντολογικών προθέσεών της), και κάποια δημοσιεύματα σε έντυπα της Κύπρου και της Ελλάδας (κριτικές αδολεσχίας, παραληρήματα μυωπικά εθνικοσοσιαλιστικού πολιτικού λόγου και γενικώς ό,τι να ’ναι) κατάφερε να κατέχει θέση στη λογοτεχνία του χαλουμόνησου με προβολή και στας Αθήνας. Φροντίζει δε, το σούργελο, να περιπλέκει με την παρουσία της και καταστάσεις, μπας και της δώσουν σε λίγους μήνες το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας Κύπρου, στην κατηγορία που το πόνημά της καταχωρίστηκε, έτσι για να κουνιέται πιότερο και βραβευμένα, μέσα στης παλαιάς της πόλης τα στενά (sic), το γύναιο που είναι εκπορνευμένο.